Kanser Tedavisinde Radyoterapi
-
Kanser tedavisi multidisipliner yaklaşım (tümör konseyi) gerektirir.
-
Ä°lgili tüm branÅŸların görüÅŸü alınır.
-
Cerrah, radyasyon onkoloÄŸu veya medikal onkolog tarafından hastaya en uygun tedavi önerilir.
-
​
-
Radyoterapi (radyasyon/ışın/ÅŸua tedavisi) tedavinin temel bileÅŸenlerindendir ve her türlü kanserde kullanılabilir.
​
-
Radyoterapi sürecinde baÅŸta radyasyon onkoloÄŸu olmak üzere özellikli bir saÄŸlık ekibi (radyasyon onkoloÄŸu, tıbbi fizik uzmanı, radyoterapi teknikeri, onkoloji hemÅŸiresi, misafir hizmetleri..) görev alır.
​
-
AÅŸağıda bahsedilen bilgiler, eksternal (dışarıdan) radyoterapi uygulamaları içindir. Brakiterapi için geçerli deÄŸildir.​​​
Radyoterapiye Hazırlık Aşamaları
​
-
Bilgilendirme: Hastaya, uygulanacak iÅŸleme dair sözlü ve yazılı bilgilendirme yapılır. Etkinlik ve yan etkiler anlatılır, hasta onamı alınır. Tedavi öncesi-esnası-sonrası için hijyen, yaÅŸam ÅŸekli ve beslenme önerilerinde bulunulur.
​
-
Simülasyon & Ä°mmobilizasyon (Sabitleme): Planlama amaçlı bilgisayarlı tomografi çekilir. Uygun immobilizasyon araçları belirlenir. Örn; baÅŸ-boyun ve beyin tümörlerinde termoplastik baÅŸ-boyun maskesi, akciÄŸer ve karın içi yerleÅŸimli tümörlerde akciÄŸer düzlemi, meme tümörlerinde meme eÄŸik düzlemi, ayrıca bir çok ışınlamada diz-dirsek altı yastığı, ayak yastığı, vakumlu yatak vb. araçlar kullanılabilir. Kritik nokta, hastanın her tedavide aynı pozisyonda kıpırdamadan durmasıdır. Bu sebeple, tekrarlanabilir ve konforlu olmalıdır. Tedaviye göre barsak/mesane doluluÄŸu, açlık/tokluk durumları deÄŸiÅŸkenlik gösterebilir. Hastalar bu konularda eÄŸitilir.
​
-
Konturlama & Planlama: Tümörlü ve yakınındaki risk altındaki dokular, tomografi kesitlerinde tek tek çizilir. Hedef belirlenirken MR ya da PET/BT görüntüleriyle eÅŸleme (füzyon) yapılabilir. OluÅŸturulan planlar içinden, hedefe tedavi edici dozu uygularken, çevre saÄŸlıklı dokunun maruz kaldığı dozun en az olduÄŸu, diÄŸer bir deyiÅŸle tümörü kontrol ederken yan etki ihtimalinin en düÅŸük olduÄŸu plan seçilir.
​
-
Ä°lk tedavi (Setup) günü: Tedavi öncesi anlık görüntü alınır ve simülasyon görüntüleri ile eÅŸlenir. EÄŸer gerekli ise uygun düzeltmeler yapılır ve hastaya hassas ÅŸekilde (milimetrik) pozisyon verilir. Bu iÅŸlem gerektikçe tekrarlanabilir.​​
Pratik Bilgiler
-
Ülkemizde, cihaz arızası ya da bakımı olmadığı sürece;
-
Hafta içi günlerde (tüm özel gün ve resmi tatiller dahil) radyoterapi hizmeti verilir.
-
Geleneksel radyoterapi ÅŸemaları: Hafta içi her gün ardarda uygulanır
-
Stereotaktik (nokta atışı) radyoterapi ÅŸemaları: Haftada 2 ya da 3 gün ÅŸeklinde uygulanabilir.
-
-
Özel durumlar dışında, hafta sonları tedavi uygulanmaz.
-
​
-
Hastalara randevu verilir ve tedaviler belirlenen saatlerde uygulanır.
​
-
Günlük Tedavi Süresi: Günlük doz ve planlama ile iliÅŸkili olup deÄŸiÅŸkenlik gösterebilir. Ortalama süreler;
-
Geleneksel Radyoterapi ÅŸemaları için: 15 - 20 dakika
-
Stereotaktik (Nokta Atışı) Radyoterapi ÅŸemaları için: 30 dakika - 1 saat
-
​
-
Toplam Tedavi Süresi:
-
Küratif tedaviler (hastalığı yok etmeye yönelik):
-
Hastalığa göre deÄŸiÅŸir, geleneksel radyoterapi için genellikle 4 - 7 hafta (stereotaktik tedaviler daha kısa)
-
-
Palyatif tedaviler (ÅŸikayete, yaÅŸam kalitesini yükseltmeye yönelik):
-
Hasta ve hastalığa göre farklı doz ÅŸemaları kulanılabilir, genellikle 1 gün - 3 hafta​
-
-
​​
-
Tedavi alan hastalar çevreye radyasyon yaymaz.
-
Hastaların, toplum içerisinde ve hatta hamile, çocuk ya da bebeklerle yan yana durmalarında sakınca yoktur.
-